Dzień Zagrożonego Prawnika 2025

W dniu 24 stycznia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Zagrożonego Prawnika.

W tym roku uwaga koncentruje się na sytuacji prawników w Białorusi.

 
Międzynarodowy Dzień Zagrożonego Prawnika został ustanowiony w 2010 roku. Jego data nawiązuje do wydarzeń z 1977 r., kiedy czterech prawników i jeden pracownik biura zostało zamordowanych w Madrycie. To wydarzenie stało się później znane jako Masakra w Atocha.
 
Celem Dnia Zagrożonego Prawnika jest zwrócenie uwagi społeczeństwa obywatelskiego i władz publicznych na sytuację prawników w danym kraju, aby podnieść świadomość zagrożeń na jakie są narażeni w związku z wykonywaniem swojego zawodu.
 
W 2025 r. Międzynarodowy Dzień Zagrożonego Prawnika skupia się na Białorusi.
 
Białoruś została wybrana jako kraj docelowy, ponieważ sytuacja prawników w tym kraju jest niezwykle trudna.

Po wyborach prezydenckich i masowych protestach, represje ze strony rządu doprowadziły do ataków na prawników, dziennikarzy, obrońców praw człowieka i dysydentów. Niejasne i zbyt szerokie przepisy dotyczące bezpieczeństwa narodowego zostały zastosowane w celu uciszenia krytyków rządu i osób stojących na straży praworządności. Tysiące osób zostało poddanych arbitralnym aresztowaniom, zatrzymaniom i oskarżeniom, a także skazanych w niesprawiedliwych procesach.
 
Białoruskiej Republikańskiej Izbie Adwokackiej i terytorialnym izbom adwokackim brakuje niezależności, a zamiast chronić i wspierać swoich członków, stowarzyszenia te są wykorzystywane przez Ministerstwo Sprawiedliwości do rozprawiania się z prawnikami, którzy zajmują się prawami człowieka i sprawami wrażliwymi politycznie.
 
W poprzednich latach Dzień Zagrożonego Prawnika był poświęcony m.in. krajom, takim jak: Iran, Afganistan, Kolumbia, Azerbejdżan, Pakistan, Turcja, Egipt, Chiny, Honduras, Filipiny, Kraj Basków/Hiszpania.